Jakie korzyści przyniesie gejom i lesbijkom wejście do UE?

W najbliższym czasie, prawdopodobnie w maju 2004 roku, Polska stanie się pełnoprawnym członkiem Unii Europejskiej. Warunkiem jest oczywiście pozytywny wynik referendum przedakcesyjnego, które odbędzie się w maju 2003 roku. Jakie zmiany nastąpią po przystąpieniu do UE dla lesbijek i gejów? Przede wszystkim zaczną być respektowane nasze prawa. Unia Europejska przywiązuje dużą wagę do poszanowania praw człowieka, zawartych w Europejskiej Konwencji Praw Człowieka. Wprawdzie nie zabrania ona bezpośrednio dyskryminacji ze względu na orientację seksualną, jednak zakazuje wszelkich form poniżającego i nierównego traktowania oraz nakazuje poszanowanie życia prywatnego. Kraje kandydujące do Unii Europejskiej, takie jak Bułgaria, Węgry, Rumunia, musiały zmienić przepisy prawa, jawnie dyskryminujące lesbijki, gejów i biseksualistów przed zakończeniem negocjacji członkowskich. Kraje członkowskie Unii Europejskiej opracowały Kartę Praw Podstawowych, dokument określający minimalny standard praw człowieka, który musi obowiązywać w państwach członkowskich UE. Karta Praw Podstawowych zakazuje m.in. wszelkiej dyskryminacji ze względu na orientację seksualną. Po wejściu w życie, najprawdopodobniej w 2004 roku, każdy obywatel państwa członkowskiego UE, który dozna dyskryminacji ze strony władz państwa lub obowiązujących w kraju przepisów prawa, będzie mógł złożyć na nie skargę do Trybunału Sprawiedliwości w Luksemburgu. W Sejmie RP od połowy 2002 roku trwają prace nad zmianami w kodeksie pracy, zakazującymi m.in. dyskryminacji ze względu na orientację seksualną. Zakaz obejmie proces rekrutacji, awansu zawodowego, zwolnienia z pracy oraz świadczeń socjalnych dla par nieformalnych jedno- i dwupłciowych. Oznacza to, że każda osoba, która poczuje się dyskryminowana w miejscu pracy z powodu swojej orientacji seksualnej, będzie mogła dochodzić swoich praw przed sądem. Nowością będzie konieczność udowodnienia przez pracodawcę, że nie doszło do dyskryminacji, a nie przez poszkodowanego, że był dyskryminowany. Dokonanie tej zmiany jest konieczne jeszcze przed przystąpieniem Polski do Unii Europejskiej – takie są wymogi Komisji Europejskiej. Poza zakazem dyskryminacji w miejscu pracy, Unia Europejska wymaga od polskiego rządu utworzenia urzędu, który zajmie się przeciwdziałaniem dyskryminacji m.in. ze względu na orientację seksualną. Aktualnie trwają prace nad utworzeniem Urzędu Generalnego Inspektora ds. dyskryminacji, który będzie prowadził badania nad dyskryminacją, inicjował powstawanie aktów prawnych, przeciwdziałających dyskryminacji, prowadził akcje edukacyjne, oraz świadczył pomoc prawną ofiarom dyskryminacji. Stworzenie Urzędu przewidziane jest na styczeń 2004 roku. Tymczasowo część zadań przyszłego Urzędu wypełnia Pełnomocniczka Rządu ds. Równego Statusu Kobiet i Mężczyzn. Minister Izabela Jaruga Nowacka. Do jej zadań należy przeciwdziałanie dyskryminacji, w tym dyskryminacji ze względu na orientację seksualną oraz monitorowanie sytuacji w tym zakresie. W Parlamencie Europejskim i Komisji Europejskiej trwają prace nad Dyrektywą, nazwaną roboczo Free movement of citizens, dotyczącej swobody poruszania się obywateli UE po całym terytorium Unii, w tym podejmowania pracy, zawierania związków, opieki zdrowotnej we wszystkich krajach. Dyrektywa ta ma także nakazywać wszystkim państwom członkowskim UE respektowanie związków jednopłciowych, zawartych w innych krajach członkowskich. Oznacza to, że dwie osoby jednej płci, które zarejestrowały swój związek np. w Holandii, będą musiały zostać uznane za związek np. w Polsce. Wiążą się z tym prawa do np. opieki w przypadku choroby, decydowania o zdrowiu partnera czy dostępu do opieki zdrowotnej dla niepracującego partnera. Nie oznacza to jednak, że Polska będzie musiała wprowadzić możliwość rejestracji związków dla lesbijek i gejów będących jej obywatelami. W Parlamencie Europejskim pracuje intergrupa parlamentarna zajmująca się prawodawstwem przeciwdziałającym dyskryminacji osób homoseksualnych. Zabiega ona o wprowadzanie do prawa Unii Europejskiej przepisów zakazujących dyskryminacji z powodu orientacji seksualnej. Działania Parlamentu Europejskiego i Komisji Europejskiej monitoruje organizacja ILGA-Europe (Europejski Region Międzynarodowego Stowarzyszenia Lesbijek i Gejów), której członkami są Kampania Przeciw Homofobii i Stowarzyszenie Lambda Warszawa. Aby dowiedzieć się więcej na temat przeciwdziałania dyskryminacji skontaktuj się z:

Biurem Pełnomocniczki Rządu ds. Równego Statusu Kobiet i Mężczyzn
al. Ujazdowskie 23
00-478 Warszawa
tel. (22) 520 08 30
www.rownystatus.gov.pl
ILGA-Europe (informacje w jęz. angielskim i hiszpańskim)
Avenue de Tervueren 94
B-1040 Belgium
tel: +32 (2) 732 54 88
www.ilga.org
Kampania Przeciw Homofobii
ul. Wołoska 58/62 m.5
02-507 Warszawa
tel: 0-22 423 64 38
www.kampania.org.pl
Lambda Warszawa
ul. Hoża 50/40
00-682 Warszawa
tel: 0-22 628 52 22
Zapraszamy od wtorku do soboty w godz. 18-21
www.lambda.org.pl
Opracowane przez LAMBDA WARSZAWA